Κουβεντιάζοντας με τη Λότη Πέτροβιτς – Ανδρουτσοπούλου για την ενσυναίσθηση και την ελπίδα…

Στις 20/2/12, τριάντα πέντε μαθητές του Γυμνασίου μας συνάντησαν τη Λότη Πέτροβιτς – Ανδρουτσοπούλου, αγαπημένη συγγραφέα χιλιάδων -χωρίς υπερβολή- παιδιών την τελευταία τριακονταετία, και συζήτησαν για μιάμιση ώρα μαζί της. Όσοι ξέρουν πόσο δύσκολο είναι να κρατήσεις την προσοχή των εφήβων για παραπάνω από ένα δεκάλεπτο, κατανοούν πως η προσήλωση και η αδιάλειπτη συμμετοχή τους στην κουβέντα δεν αφήνουν περιθώρια αμφιβολίας για τις εντυπώσεις που αποκόμισαν. Μάλιστα, πέρα από το ότι τους μύησε στα μυστικά της συγγραφής, νομίζω πως περισσότερο τους κέντρισε η προσήνεια κι η συγκροτημένη άποψη που είχε για την τέχνη και την ζωή, άποψη και στάση ικανή να εμπνεύσει.

Στην πλειονότητά τους, τα παιδιά είχαν διαβάσει τουλάχιστον το «Καναρίνι και μέντα», έργο της που προτάθηκε εφέτος από τους διδάσκοντες της Β’ Γυμνασίου για την αρτιότητα και την περιπετειώδη δράση του, αλλά και επειδή ενσωματώνει επιτυχώς ένα διήγημα του Παπαδιαμάντη, του οποίου τη μνήμη τιμήσαμε το 2011. Η ίδια η συγγραφέας είχε –λέει- στα παιδικά της χρόνια ένα βιβλίο συντροφιά κι ήθελε κι ο Απελλής - όχι τυχαία παιδί που μεγάλωνε σε ορφανοτροφείο- να έχει το δικό του και μάλιστα από τη γραφίδα του Σκιαθίτη που αποδεικνύεται έμπρακτα πως αγγίζει τα παιδιά.

Με θάρρος οι έφηβοι έθεσαν καίριες ερωτήσεις, γέλασαν με το πηγαίο χιούμορ της και μοιράστηκαν τον προβληματισμό της. Οι ερωτήσεις κινήθηκαν αρχικά γύρω από αυτό το βιβλίο, αλλά γρήγορα επεκτάθηκαν στο «Τσιμεντένιο δάσος, την «Προφητεία του κόκκινου κρασιού», τα διηγήματα του «Καιρού της σοκολάτας», στο «Ποιος θα γράψει για τον σκύλο μας;»’ άλλωστε, οι «φανταστικοί συγγενείς» της, οι ήρωές της, κατά έναν ιδιότυπο τρόπο συναντώνται σε διαφορετικά έργα της.

Έπειτα, με ειλικρίνεια και σπάνια ευθυκρισία, η συγγραφέας ακολούθησε την κουβέντα σε ευρύτερες ατραπούς. Ο λόγος της ήταν παραβολικός και για αυτό εύληπτος. Αλήθεια, ποιος από τους παρισταμένους θα ξεχάσει πώς παραλλήλισε την συγγραφή με την αρχιτεκτονική, ή τα ιστορικά μυθιστορήματα με τα αρχαία αγγεία; Για εκείνη, τα μηνύματα δεν είναι αυτοσκοπός της λογοτεχνίας, όπως ούτε το χρήμα στη ζωή. Οι αξίες κάθε συγγραφέα φαίνονται στο έργο του, αλλά κάθε χαρακτήρας έχει την ιδιαίτερη φωνή και τις απόψεις του, γεγονός που προάγει την ενσυναίσθηση, την ικανότητά μας να γνωρίζουμε τον εαυτό μας και να κατανοούμε τους άλλους, δώρο πολύτιμο της Λογοτεχνίας.

Μας έκανε εντύπωση η άποψή της πως η «εφηβική» λογοτεχνία δεν πρέπει να επιζητεί το «happyend» αλλά και πως ταυτόχρονα κανείς δεν έχει δικαίωμα να απελπίζει τους νέους. «Ο καλός ο καραβοκύρης στην φουρτούνα φαίνεται και … ακόμα κι αν δεν έχουμε πλοίο, εμείς επιμένουμε να κολυμπάμε στη θάλασσα παρά τις κατά καιρούς φουρτούνες», «κι αν το μόνο σίγουρα αναπόφευκτο είναι ο θάνατος, η ζωή έτσι αποκτά περισσότερη αξία», θυμάμαι να λέει και αρκετών τα μάτια σπίθισαν...

Συνοψίζοντας, η κα Πέτροβιτς δια ζώσης μετέφερε στα παιδιά κάτι από τη σωφροσύνη των μεγαλυτέρων που τόσο λείπει στις μέρες μας. Το ήθος της και η βιωμένη αντίληψη για το νόημα της ζωής μάς γοήτευσαν. «Δόξα Σοι, ο Θεός, κουράζομαι! Μόνο οι πεθαμένοι δεν κουράζονται», έλεγε. «Δόξα τω Θεώ που μοιράζεστε», θα προσέθετα. Να είστε καλά, κυρία Πέτροβιτς, να ανταμώνουμε στις σελίδες των βιβλίων σας και μας υπενθυμίζετε την αξία της νιότης!

Κουτρέτση Ειρήνη, Φιλόλογος

ΥΓ. Η συγγραφέας μάς σύστησε και το νέο ιστότοπο των εκδόσεων Πατάκη, www.i-read.i-teen.gr. Αξίζει όσοι ενδιαφέρονται για την εφηβική λογοτεχνία να μπουν, να διαβάσουν, να ακούσουν, να δουν πρόσθετο υλικό σχετικό με τα βιβλία και να αφήσουν το μήνυμά τους…